Dolar 18,6408
Euro 19,6351
Altın 1.075,92
BİST 5.005,30
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Ankara 14°C
Çok Bulutlu
Ankara
14°C
Çok Bulutlu
Paz 14°C
Pts 13°C
Sal 10°C
Çar 13°C

Edite, Bibite! (?)

z.tekin@alparslan.edu.tr Akademisyen - Yazar
A+
A-
21 Ağustos 2022 23:26

EDİTE, BİBİTE! (?)

Fransızca bir kelime olan déjà vu “zaten görülmüş” anlamına gelmektedir. Bilim ise “hafıza hatası” ve “benzerliğe dayalı tanımlama” şeklinde açıklar bu yeniden yaşanmışlık hissini. Bu olayın nedenini reenkarnasyona bağlayanlar da azımsanmayacak kadar çoktur. Nedir bu tenasüh inancı yakından bakmak gerekir…
Tenasüh, ruhun, ölümden sonra, başka bir bedende yeniden dünyaya gelmesidir. Geçmişte, tekammus (yeni bir gömlek/beden giyme) şeklinde ifade edildiği gibi, günümüzde, ruh göçü olarak da ifade edilmektedir. Batı dillerindeki karşılığı, metempsychose veya transmigration’dur. Tenasüh/ ruh göçü (Samsara), dünyadaki doğum-ölüm-yeniden doğuş döngüsünü ifade etmektedir. Karma doktrine bağlı olarak Hinduizm’de ruhun bir bedenden diğerine geçtiği inancı şeklinde anlaşılan Samsara yani Tenasüh inancı bulunmaktadır. Ruh göçü teorisi, yaşam ve ölümle ilgili sorunları çözmek kadar ölümden sonra varoluşun devamlılığını açıklamak için de Doğu halkının kabul ettiği en eski teorilerden biridir. Bu teori kaba maddi beden öldükten ve elementlerine ayrıldıklarından/çözüldükten sonra bile ruhun bir mevcudiyet olarak var olduğu varsayımına dayanır. Hindular için her canlının bir ruhu bulunmaktadır ve bu ruhlar temelde birbirleriyle eşit olup karmalarında farklılık göstermektedir. Bu bağlamda da insan sonu olmayan bir Tenasüh zinciri içerisinde dolaşıp durmaktadır. Buradaki ulvi derece ise Nirvana’ya ulaşmaktır. İnsan sebep-sonuç ilişkisi içerisinde geçmişte ne yapmışsa gelecekte onu görecek ve yaşayacaktır. İyiden iyi, kötüden kötü çıkacaktır. Yani ne ekersek onu biçersin kuralı reenkarnasyonun dayanağıdır. Karma felsefesine göre, bu hayatta işlenen ameller, canlının kaderine tesir eder ve onun tekrar vücuda gelmesinde rol oynar.
Cennet ve cehennemi bu dünyada arayan Nusayriler’e göre ruh, form değiştirerek bir bedenden başka bir bedene gider. Hatta Hz. Ali’yi sevmeyenler köpek, eşek, yılan, akrep gibi hayvan suretlerine girerler. Ali’yi seven Nusayrilerin ruhları ise, yıldızlara dönüşerek nurlar alemine yükselir. Bektaşilikte de tenasüh inancının izleri görülür. Dürziler de tenasühe inanırlardı. Onlara göre ruh, bir gömleği çıkarıp diğerini giyer gibi beden değişir. Ölmek, gömlek değiştirmek ve bir kalıptan çıkıp diğerine girmektir ve cennet de cehennem de bu dünyadadır.
Arapların İslam’dan önceki Cahiliye dönemindeki birtakım (Hame inancı gibi) inançları da tenasüh olarak değerlendirilmiştir. Hame inancına göre, öldürülmüş kimsenin içinden bir baykuş (hame) çıkarak o kimsenin intikamını almak için, her yüz yılın başında öldürülenin başucuna varır ve “bana su verin!” diye bağırır. Aynı şekilde Casiye suresi 24. Ayette geçen “Bu dünya hayatımızdan başka bir hayat yoktur. Ölürüz, yaşarız. Bizi öldüren ise zamandan başkası değildir” cümlesi de bazı araştırmacılar/tefsirciler tarafından Cahiliye zamanındaki tenasüh inancını dile getirdiği şeklinde yorumlanmıştır.
Ölümsüzlük arzusu çok güçlü olan biz insanlar, dünyada iyi ya da kötü olarak yaptıklarımızın karşılığını bulacağına inandığımız ve hesaba çekileceğimiz ebedi hayata yani hiper evrene inanmakla lambanın söneceğini biliriz, güneşin değil…

Reklam
YAZARIN EKLEMİŞ OLDUĞU YAZILAR
1 Temmuz 2022 21:32
18 Şubat 2022 21:24
10 Şubat 2022 23:59
3 Aralık 2021 13:14
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.